Thâjit/tanfust s Tmazight:
Deg ijj n dcar di Arif tugha ghar sen ijj n uyazîd. Yazîd nni tugha mkur ass ittemsagar aked tyazîdt. Yazîd nni tugha ittmsagar aked tyazîdt nni awarni ddhûr.
Di dcar nni tugha yezdêgh dinni ura d ijj n waryaz yemghar d awessar. Aryaz nni ayedjin/meskin tugha yeqim as drust uca ad dd yawêd ass nnes/ines. Ayedjin/Meskin tugha war ghar s ura d ijjen.
Aryaz a tugha day s ijj n tenbîrt/tbiâet. Zzat/Qber ghad irâh ad yezzâdj, itâemmara/ittcara ijj n tmettît/rbiddu s wamen. Tamettît/Rbidu nni yesrusa tt di remrâh/azqaq di tfuct, bac tfuct nni ad tt ssîhma aman nni. Uca ad zzay sen/yessîrd yeg rudû.
Iwa, yazîd nni mkur ass itekkedd ssenni, ittaf tamettît/rbiddu n waman h'man wejden. Iwa, zzat/qber ghad irâh ghar tyazîdt, issadaf tazedjift nnes di tmettît/rbiddu nni n waman. Safi yeâder tazedjift nnes/ines, uca irûh ad isbuhri tyazîdt nnes/ines s wâzri nnes/ines di ca n xar n tfuct.
Iwa, ittakûd dd dhûr, uca ayedjin/meskin aryaz nni yawessar ittaf aric di tmettît/rbiddu nni yesewjed. Manaya ass x wass ittemsar as, iwa ayedjin/meskin aryaz nni mkur ass yeqqar as, safi yazîd nni war dd iddikûwir, maca walu amcum nni waxxa yamenni iddakûr dd (Wah ya wah, manwen war iddikîren mara mkur ass ad ittaf kurci yewjed?)
Aryaz nni yawessar yûza ghar s rhâr, yarzudd x min ghad ifekken menaya.
Amur a yessengû aman nni, iâemmar/iccûr zzay sen tamettît/rbiddu, uca yessar s tamettît/rbiddu nni deg ûzqaq/remrâh.
A wah, yazîd nni yedwer dd, yessuf tazedjift nnes/ines di tmettît/rbidu nni, safi. Maca amur a, yufa attâs n arric di tmettît/rbiddu nni, ihâda tazedjift nnes/ines, yuff itt teqquccar.
Ayemma, mamec ghad irâh rexxu ghar tyazîdt nnes/ines?
Iwa, waxxa yemmenni, irûh ghar thyazîdt, yenna s:
a nec d uma s n uyazîd, ussigh dd ad am inigh illa wma yuyûr ad yessara ghar ca n tmûrt, imalas/simana dd yegûren ad dd yedwer
Mohammed Abdel Krim Khahttabi is de held van de rif
Hij vocht voor De rif
Daarom is hij zo erg bekent
Ze hebben Films Van hem gemaakt,Boeken van alles
(hier boven zie je Hem)
De Imazighen en hun Geschiedenis
In een interview beweerde een Amerikaanse historicus dat de Romeinse keizer Septimus Severus zwart was. Een journalist vroeg hem of hij niet een Berber was (dat was hij ook!). De historicus antwoordde: "Wat is dat?".
De Imazighen lijken haast geen geschiedenis te hebben gekend, dat hebben ze echter wel. Alleen wordt door historici weinig aandacht aan hun besteedt. En wordt wetenschappelijke onderzoek naar de geschiedenis van de Imazighen vaak door de overheden van Noord-Afrikaanse landen tegenwerkt (Helene Hagan, een Amerikaanse antropoloog die veel onderzoek doet naar de Imazighen en hun geschiedenis, werd bedreigd met gevangenisstraf en deportatie door de Marokkaanse overheid, ze verricht nu haar onderzoek voornamelijk in Egypte en Libië).
Een ander probleem is dat ze in de geschiedschrijving genoemd worden onder andere namen. Men noemt ze niet Berbers of Imazighen, maar Libiërs, Numidiërs, Mauri's, Afrikanen (Tunesië werd door de Romeinen Afrika genoemd, en Imazighen daardoor Afrikanen), Arabieren en Moren (Moor is afgeleid van het romeinse Mauri, dat is weer een afleiding van Mazir). Sommige van deze benamingen zijn onjuist, zoals Arabier, maar veel historici zijn zich daar niet bewust van. En het zijn allemaal benamingen die ze van andere hebben gekregen, het is zeer waarschijnlijk dat ze zichzelf altijd al Imazighen hebben genoemd.
Een ander probleem bij de geschiedschrijving Imazighen vrijwel geen boeken hebben achtergelaten. De belangrijkste bronnen over de Imazighen waren de Romeinen en de wetenschapper Ibn Khaldun. Er zijn veel Imazighen geweest die schrijven konden, meestal in een andere taal zoals het Latijns of Grieks, maar deze schaamden zich meestal ervoor dat ze Imazighen waren, beschouwden hun taal en cultuur minderwaardig, en deden vaak voor als Carthager, Romein of Arabier
